Nergis Uygun’dan doğal gaz tarifesi uyarısı: 1 metreküp fark faturayı değiştirebilir
Makina Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi Başkanı Nergis Uygun, konutlarda uygulanan kademeli doğal gaz tarifesini tüketiciler, enerji yoksulluğu ve Eskişehir’in iklim koşulları açısından değerlendirdi. Nergis Uygun, mevcut sistemde tüketim sınırının az miktarda aşılması halinde aylık tüketimin tamamının üst kademeden hesaplandığını belirterek sistemin daha adil ve öngörülebilir hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Isınmanın temel bir ihtiyaç olduğunu vurgulayan Nergis Uygun, “Doğal gaz fiyatlandırma politikaları yalnızca ekonomik bir konu olarak ele alınmamalıdır. Aynı zamanda sosyal devlet, enerji yoksulluğu ve ısınma hakkı açısından da değerlendirilmelidir. Özellikle dar gelirli aileler açısından doğal gaz tüketimini kısmak, çoğu zaman yeterince ısınamamak anlamına gelebilmektedir” dedi.
Kademeli tüketim limitlerinin illerin son 5 yıllık konut tüketim verileri esas alınarak belirlendiğini aktaran Nergis Uygun, konutlarda aylık ortalama tüketimin yüzde 75 fazlasının Kademe-1 üst sınırı olarak kabul edildiğini söyledi. Sistemdeki temel sorunun limitin aşılması durumunda yalnızca fazla kullanılan miktarın değil, o ayki tüketimin tamamının Kademe-2 üzerinden ücretlendirilmesi olduğunu ifade etti.
Eskişehir için ocak ayında 290,29 Sm³ sınırını örnek gösteren Nergis Uygun, “290 metreküp tüketen bir abone ile 291 metreküp tüketen abone arasında yalnızca 1 metreküp fark bulunmaktadır. Ancak sınırın aşılmasıyla birlikte 291 metreküpün tamamının Kademe-2 fiyatından hesaplanması, tüketici açısından çok daha yüksek bir faturaya yol açabilmektedir” ifadelerini kullandı.
Küçük bir tüketim farkının büyük bir fiyat değişikliğine dönüşebileceğini savunan Nergis Uygun, bunun tüketicinin faturasını önceden tahmin etmesini zorlaştırdığını belirtti. Eskişehir’in soğuk iklim koşullarına da dikkat çeken Nergis Uygun, vatandaşların hava şartlarını kontrol edemeyeceğini söyledi. Yaşlıların, çocuklu ailelerin, engelli bireylerin ve gün boyunca evde bulunan kişilerin daha fazla ısınma ihtiyacı duyabileceğini ifade etti.
Eskişehir’in ilçeleri arasındaki iklim farklılıklarının da hesaba katılması gerektiğini belirten Nergis Uygun, Mihalıççık ve Sarıcakaya örneğini verdi. Nergis Uygun, “Eskişehir’in ilçeleri aynı rakıma, aynı iklim koşullarına ve aynı ısınma ihtiyacına sahip değildir. Dolayısıyla bu ilçelerde yaşayan tüketicilerin aynı tüketim kategorisi içerisinde değerlendirilmesi, iklimsel farklılıkların göz ardı edilmesine neden olmaktadır” dedi.
Konutların fiziksel özelliklerinin tüketimi doğrudan etkilediğini söyleyen Nergis Uygun, eski ve yeterli ısı yalıtımı bulunmayan bir bina ile enerji verimliliği yüksek yeni bir konutun aynı ölçütlerle değerlendirilmesini eleştirdi. Kullanılan ısıtma cihazlarının teknolojisinin ve binanın enerji performansının da tüketimde belirleyici olduğunu ifade eden Nergis Uygun, yalıtımın yaygınlaştırılması ve eski ısıtma sistemlerinin yenilenmesinin teşvik edilmesi gerektiğini söyledi.
Nisan ve mayıs gibi geçiş aylarına ayrıca dikkat çeken Nergis Uygun, bu dönemlerde tüketim limitleri düşerken Eskişehir’de hava sıcaklıklarının yeniden azalabildiğini belirtti. Birkaç günlük soğuk havanın dahi tüketicinin sınırı aşmasına neden olabileceğini söyleyen Nergis Uygun, uygulamanın mevsimsel ısınma ihtiyacını da dikkate alması gerektiğini savundu.
Sisteme ilişkin çözüm önerilerini de açıklayan Nergis Uygun, limitin aşılması durumunda aylık tüketimin tamamı yerine yalnızca sınırı geçen bölümün Kademe-2 üzerinden ücretlendirilmesini önerdi. Konutun büyüklüğü, bina yaşı, enerji performansı ve yalıtım durumunun hesaplamaya dahil edilmesini isteyen Nergis Uygun, çok çocuklu aileler ile yaşlı ve engelli bireylerin bulunduğu hanelere ilave tüketim hakkı tanınmasının değerlendirilebileceğini belirtti.
Eskişehir gibi soğuk kentler için iklim katsayısı uygulanmasını öneren Nergis Uygun, tüketicilerin limite yaklaşırken SMS veya e-fatura aracılığıyla bilgilendirilmesi gerektiğini söyledi. Tek aylık tüketim yerine üç aylık veya sezonluk ortalamanın dikkate alınabileceğini ifade eden Nergis Uygun, fiyatın bir anda değişmesi yerine daha aşamalı bir geçiş sistemi oluşturulmasını istedi.
Eskişehir için açıklanan aylık sınırlara da değinen Nergis Uygun, sınırın ocakta 290,29 Sm³, şubatta 299,15 Sm³, martta 247,47 Sm³, nisanda 215,51 Sm³ ve mayısta 113,02 Sm³ olduğunu aktardı. Sınırın haziranda 40,67 Sm³, temmuzda 22,96 Sm³, ağustosta 21,23 Sm³, eylülde 21,32 Sm³, ekimde 46,74 Sm³, kasımda 137,04 Sm³ ve aralıkta 217,96 Sm³ olarak belirlendiğini söyledi.
Nergis Uygun, “Aylık sınırın yalnızca 1 metreküp dahi aşılması durumunda, o aya ait tüketimin tamamı yüksek kademe fiyatı üzerinden faturalandırılmaktadır. Bu nedenle tüketicinin birkaç metreküplük tüketim farkıyla çok daha yüksek bir faturayla karşılaşabilmesi, sistemin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır” ifadelerini kullandı.