Oytun Gökten’den şantiyeler için net talep: Tam zamanlı uzman zorunlu olsun

Eskişehir’de 3 katlı bir inşaatın en üst katında çalışırken dengesini kaybederek aşağı düşen kalıp ustası Haşim Çınar, kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti. Olayın ardından açıklama yapan İnşaat Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi Başkanı Oytun Gökten, şantiyelerdeki iş güvenliği uygulamalarını ve şantiye şeflerinin sorumluluklarını gündeme getirdi. Oytun Gökten, her şantiyede tam zamanlı bir iş güvenliği uzmanının zorunlu olması gerektiğini söyledi.

Olay, Eskişehir’in Emek Mahallesi Yaşar Kemal Caddesi üzerinde bulunan 3 katlı inşaatta meydana geldi. Kalıp ustası olarak çalışan Haşim Çınar, inşaatın en üst katında çalıştığı sırada dengesini kaybederek aşağı düştü.

Haşim Çınar, olayın ardından hastaneye kaldırıldı. Hastanede yapılan müdahalelere rağmen Haşim Çınar hayatını kaybetti.

Yaşanan olayın ardından değerlendirmelerde bulunan Oytun Gökten, mevcut sistemde şantiyelerdeki sorumlulukların nasıl dağıtıldığının yeniden ele alınması gerektiğini savundu.

Oytun Gökten, “Bir laf var; limanı belli olmayan gemiye hiçbir rüzgâr yardım etmezmiş. Bizler bu konularda, bilhassa kanun koyucunun gerçekten limanı belli mi değil mi bilmiyoruz” dedi.

Şantiye şeflerinin sorumluluğuna dikkat çekti

Şantiye şefliğinin ve inşaat çalışmalarının yüksek risk taşıdığını belirten Oytun Gökten, şantiye şeflerinin öncelikli sorumluluğunun teknik konular olması gerektiğini söyledi.

Oytun Gökten, “Şantiye şefliği ve inşaat çok riskli konulardır. Şantiyede teknik konulardan şantiye şefi, inşaat mühendisi ya da ilgili mühendis sorumlu olmalıdır. Teknik konular. Ne demek bu? Kalıp göçerse, yani statiksel anlamda bir durum olursa, mukavemetsel anlamda bir durum olursa şantiye şefi bundan sorumlu olmalıdır” ifadelerini kullandı.

İş güvenliği dahil bütün sorumlulukların şantiye şefine verilmesine karşı çıkan Oytun Gökten, farklı görevlerin tek kişinin üzerine bırakılmasının doğru olmadığını savundu.

Oytun Gökten, “Ancak bu konunun dışına çıktığımızda, eğer şantiye şefini iş güvenliğinden ya da diğer konulardan da sorumlu hâle getirirsek hangi birine yetişecek bu arkadaş?” diye konuştu.

“Tam zamanlı iş güvenliği uzmanı olmalı”

İş güvenliği uzmanlığının son yıllarda ayrı bir çalışma alanı haline geldiğine dikkat çeken Oytun Gökten, farklı mesleklerden kişilerin gerekli eğitimi aldıktan sonra iş güvenliği uzmanı olarak çalışabildiğini belirtti.

Oytun Gökten, “Son 10 yılda yeni bir meslek doğdu. Kimya mühendisi adam, inşaat mühendisi kadın, işte efendime söyleyeyim başka herhangi bir işletmeci gidiyor, diyor ki: ‘Ben iş güvenliği okumak istiyorum’ ve bir iş güvenliği uzmanı mesleğine sahip oluyor. Doğru mu? Böyle bir meslek doğdu mu?” ifadelerini kullandı.

Bu sistem bulunuyorsa iş güvenliği uzmanlarının şantiyelerde tam zamanlı görev yapması gerektiğini söyleyen Oytun Gökten, bunun maliyetinin de müteahhit tarafından karşılanmasını önerdi.

Oytun Gökten, “Peki böyle bir meslek doğduysa biz artık şantiyelerimizde, aynı şantiye şefi gibi, tam zamanlı bir iş güvenliği uzmanını da tutsak, müteahhitler bunun bedelini de ödese ve artık şantiye şefi günah keçisi ilan edilmek yerine gerçekten ölümleri durdurmak adına somut adımlar atsak” dedi.

Haşim Çınar’ın yaşadığı olayı da örnek gösteren Oytun Gökten, çalışma şartlarının iş güvenliği uzmanları tarafından sürekli takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Oytun Gökten, “Şimdi düşen arkadaşımız kalıp çakarken dengesini kaybetti. Bu sıcakta normal. İş güvenliği uzmanı dese ki: ‘Arkadaşım, sıcaklık 40 dereceye, 45 dereceye çıkınca çalışma olmayacak.’ Bunların kuralları var çünkü” ifadelerini kullandı.

“Şantiye şefi her şeyi bilemez”

Şantiye şefinden her konuda uzman olmasının beklenmemesi gerektiğini ifade eden Oytun Gökten, meslektaşlarının haklarını da savunmak zorunda olduğunu belirtti.

Oytun Gökten, “Şantiye şefi her şeyi bilemez. Şantiye şefinin her şeyi bilmesini beklemeyin. Ama günah keçisi ilan edildiğinde de her şeyi biliyor kabul ediliyor ve işveren vekili noktasında değerlendiriliyor. Ben meslektaşımı savunmak zorundayım arkadaşlar” dedi.

Oytun Gökten, şantiyelerde yaşanan ölümlerin önüne geçmenin öncelikli olduğunu belirterek, “Bu ölümlerin önüne geçmek birinci vazifemiz, insani görevimiz ama öbür taraftan da meslektaşımın hakkını, hukukunu gözetmek zorundayım. Şimdi iş güvenliği önlemini artık böyle almak zorundayız” ifadelerini kullandı.

Oytun Gökten, yapı ruhsatı süreçlerinde iş güvenliği uzmanlarına da yer verilmesi gerektiğini savundu. İş güvenliği uzmanının sorumluluğunun açık biçimde belirlenmesini ve ilgili belgelerde imzasının bulunmasını önerdi.

Oytun Gökten, “Artık ruhsatlarda iş güvenliği uzmanı için de bir fasıl açılacak, iş güvenliği uzmanı da imzalayacak. Belediye, kanun koyucu, ilgili bakanlık sorumluluğu yapı denetimlere yüklemeye çalışıyor. Kulağımıza gelen bilgi bu” diye konuştu.

Yapı denetim ücretlerini gündeme getirdi

İş güvenliği sorumluluğunun yapı denetim kuruluşlarına verilmesi ihtimalini de değerlendiren Oytun Gökten, mevcut ücretlerle böyle bir sorumluluğun yerine getirilmesinin zor olduğunu savundu.

Yapı denetim kuruluşlarının toplam yapı maliyeti üzerinden aldığı paya dikkat çeken Oytun Gökten, bu kuruluşların sorumluluğu artırılacaksa aldıkları ücretin de artırılması gerektiğini söyledi.

Oytun Gökten, “Peki yapı denetimler? Hadi diyelim ki yüklediniz. Yapı denetimlerin şu anda kaç para aldığını biliyor musunuz? Toplam yapı maliyetinin yüzde 1,44’ü ile yüzde 1,60’ı arasında değişiyor. Yüzde 1,5 alıyor, tamam. Yüzde 5,5’a getir madem öyle. Burada güzel bir denetleme sistemi koy. Bu adamlara da kamu adına denetim yaptıklarıyla ilgili bir kamu niteliği ver, ondan sonra gerçekten düzgünce denetlensin” dedi.

Oytun Gökten, yapı denetim kuruluşlarının iş güvenliği dışında da çözülmesi gereken farklı sorunlarının bulunduğunu belirtti.

“Kanun koyucular herkese eşit yaklaşmakla mükelleftir”

Mevzuat hazırlanırken müteahhitlerin yanı sıra çalışanların ve meslek mensuplarının durumunun da dikkate alınması gerektiğini savunan Oytun Gökten, eleştirisinin yalnızca mevcut döneme yönelik olmadığını özellikle belirtti.

Oytun Gökten, “Ama kanun koyucu ne hikmetse her zaman müteahhit üzerinden, yani bir sermaye üzerinden yaklaşım içerisine giriyor. Bütün kanun koyucular bu zamana kadar böyle. Şu anki hükümet için söylemiyorum bunu” ifadelerini kullandı.

Daha önce bir kamu yöneticisiyle yaptığı görüşmeden de örnek veren Oytun Gökten, İnşaat Mühendisleri Odasının önceliğinin mesleki konular olduğunu söyledi.

Oytun Gökten, kendisine yöneltilen “Sizin odanıza meslekle ilgili bir şey sorduğumuzda anında cevap veriyorsunuz ama müteahhitlikle ilgili bir şey sorduğumuzda hemen cevap vermiyorsunuz” sözlerine, “Bu gayet doğal değil mi? Biz meslek odasıyız. Mesleğimle alakalı şeyleri tabii ki hemen cevaplayacağım. Öbürü başka bir konu” karşılığını verdiğini aktardı.

Oytun Gökten, “Sermaye ile çalışan arasındaki ilişkiye benim eksenimden bakarsanız başka noktaya gideriz ama siz kendi ekseninizden bakıyorsunuz, o zaman da başka noktaya gidiyor. Bunu çok açık yüreklilikle söylüyorum. Çünkü bu kadar sermayenin tarafında yer almaktan artık biraz geri çekilmemiz gerekiyor. Kanun koyucular herkese eşit yaklaşmakla mükelleftir” dedi.

Oytun Gökten önerisini açıkladı

Oytun Gökten, şantiyelerde yaşanan olayların azaltılması için önerisini de açıklayarak şantiye şefinin yanında tam zamanlı bir iş güvenliği uzmanının bulunmasını istedi.

Oytun Gökten, “Burada bakın, çok özet bir öneri getiriyorum. Şantiye şefinin yanında mutlaka tam zamanlı bir iş güvenliği uzmanı olmalıdır. İş güvenliği uzmanlığı bir meslektir. Gerekirse yapı denetim üzerinden de bu sorun yönetilebilir. Ancak yapı denetimlerin de yüzde 1,5’la değil, bunu en az 3-4 katına çıkararak yönetebilirsiniz” ifadelerini kullandı.

Yapı denetim kuruluşları ve şantiye şeflerinin iş güvenliği konusunda tek sorumlu olarak görülmesine karşı çıkan Oytun Gökten, önerisini, “Yapı denetimi ve şantiye şefini bu işin dışında tutup, her şantiyeye tam zamanlı bir iş güvenliği uzmanı zorunlu hâle getirilmeli ve bunlar da ona göre tam zamanlı uygulamalarını yapmalıdır” sözleriyle anlattı.

Oytun Gökten, açıklamasının sonunda şantiyelerde yaşanan ölümler konusunda dikkat çeken bir ifade kullandı.

 

Oytun Gökten, “Bakın, bu ölümler azalmazsa ben burada başkanlığı bırakacağım. Çok net söylüyorum. Çünkü doğru bir tanedir, bu doğrudan da vazgeçmemek gerekiyor” dedi.