Üretiliyor ama satılamıyor: Tarımdaki plansızlık israfı büyütüyor
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Başkanı Selma Güder, tarımda üretimden satışa kadar uzanan süreçte yaşanan sorunları değerlendirdi. Üretici, satıcı ve tüketiciyi birlikte kapsayan bir tarım politikasına ihtiyaç olduğunu belirten Selma Güder, planlı üretimin önemine dikkat çekti. Tarlada kalan ürünlerden arz ve talepte yaşanan değişimlere kadar birçok sorunun üretimin önceden planlanmasıyla azaltılabileceğini söyledi.
Tarımda dengelerin bozulduğunu ifade eden Selma Güder, sorunun ilk olarak uygulanan tarım politikalarında başladığını belirtti. Mevcut politikaların üretim ve satış sürecindeki bütün tarafları aynı anda kapsamadığını söyleyen Selma Güder, çiftçiden tüketiciye kadar uzanan zincirin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Selma Güder, “Ülke tarımında dengeler bozuldu. İlk olarak tarım politikası anlamında bir bozulma yaşandı. Bir tarım politikamız var mı? Evet, var. Ancak hem üreticiyi hem zincirin aradaki halkalarında bulunan kişileri, örneğin zirai ilaç bayilerini ve lojistikle uğraşanları, hem de nihai olarak tüketiciyi kapsayacak bütüncül bir tarım politikamız yok” dedi.
Uygulanan politikanın tek taraflı olduğunu ifade eden Selma Güder, bunun üretim miktarı ile tüketicinin ihtiyacı arasında zaman zaman dengesizlik oluşmasına neden olduğunu söyledi.
Selma Güder, “Tek taraflı bir politika uygulanıyor. Durum böyle olunca ister istemez arz ve talepte bu tarz iniş çıkışlar yaşanıyor” ifadelerini kullandı.
“Çiftçi ne kadar ekeceğini önceden bilmeli”
Üretim başlamadan önce çiftçinin önünü görebilmesi gerektiğini belirten Selma Güder, hangi ürünün ne kadar ekileceğinin önceden planlanmasının önem taşıdığını söyledi.
Çiftçinin yalnızca ne üreteceğini değil, üretimin kendisine ne kadara mal olacağını ve ürününü hangi şartlarda satacağını da bilmesi gerektiğini anlatan Selma Güder, üreticinin satış aşamasında sorun yaşamayacağı bir sistem kurulması gerektiğini ifade etti.
Selma Güder, “Keşke üretim başlamadan önce çiftçimiz hangi üründen ne kadar ekeceğini veya dikeceğini, ürünün kendisine ne kadara mal olacağını, ne kadara satacağını ve sonrasındaki pazarlama sürecinde sıkıntı yaşamayacağını bilse ve buna göre desteklense. O zaman ülkemiz için tam anlamıyla bir üretim ve tarım politikasından söz edebiliriz” diye konuştu.
“Ürün tarlada kaldı diye çok şikayet alıyoruz”
Üretim ile satış arasındaki dengesizliğin sonuçlarından birinin ürünlerin tarlada kalması olduğunu belirten Selma Güder, bu konuda çok sayıda şikâyet aldıklarını söyledi.
Sorunun yalnızca belirli bölgelerde yaşanmadığını ifade eden Selma Güder, Eskişehir'de de Türkiye'nin farklı kentlerinde de benzer durumlarla karşılaşıldığını anlattı.
Selma Güder, “Ürün tarlada kaldı diye çok şikâyet alıyoruz. Eskişehir için de diğer illerimiz için de böyle durumlar var. Geçmiş yıllarda da olmuştu, hatırlarsınız. Bursa Karacabey'de domateste yaşandı. Bunun dışında kavun, karpuz ve soğanda da benzer durumlar yaşandı” dedi.
Türkiye'nin farklı bölgelerinde aynı sorunların ortaya çıktığını belirten Selma Güder, mevcut yapı devam ettiği sürece benzer tabloların tekrar yaşanabileceğini söyledi.
Selma Güder, “Türkiye'nin her yerinde bunlar oluyor ve olmaya da devam edecek” ifadelerini kullandı.
Planlı üretime dikkat çekti
Tarımda yaşanan sorunların azaltılması için planlı üretimin gerekli olduğunu vurgulayan Selma Güder, çiftçinin üretim kararını tek başına vermek zorunda kalmaması gerektiğini belirtti.
Selma Güder, “Çünkü ilk başta da söylediğim gibi planlı üretim her şekilde şart” dedi.
Planlı üretim içinde çiftçi örgütleri ile kooperatiflerin önemli bir yere sahip olduğunu ifade eden Selma Güder, Türkiye'de kooperatifleşmenin giderek zayıfladığını söyledi.
Selma Güder, “Planlı üretimde çiftçi örgütleri ve kooperatifler de çok önemli. Ülkemizde kooperatifleşme her geçen gün zayıflıyor” diye konuştu.
Sarıcakaya'da kooperatifçilik eğitimi
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi'nin kooperatifçilik konusunda çalışma yürüteceğini açıklayan Selma Güder, 17-19 Ağustos tarihlerinde Sarıcakaya'da eğitim düzenleneceğini belirtti.
Eğitimin Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile birlikte gerçekleştirileceğini söyleyen Selma Güder, çalışmaların yalnızca Sarıcakaya ile sınırlı kalmayacağını ve ilerleyen dönemde Eskişehir'in diğer ilçelerinde de benzer eğitimler düzenleneceğini ifade etti.
Selma Güder, “Biz Ziraat Mühendisleri Odası olarak 17-19 Ağustos tarihlerinde Sarıcakaya'da kooperatifçilik eğitimiyle ilgili bir seminer vereceğiz. Bunu Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile birlikte yapıyoruz. Bu semineri daha sonra başka ilçelerimizde de vereceğiz” dedi.
“Çiftçinin örgütlenmesi çok kıymetli”
Tarımda üreticilerin birlikte hareket etmesinin önemine dikkat çeken Selma Güder, çiftçinin örgütlü bir yapının içinde bulunması gerektiğini söyledi. Dünyadaki farklı modellerde de çiftçi örgütlerinin ve kooperatiflerin önemli görev üstlendiğini belirtti.
Selma Güder, “Burada çiftçinin örgütlenmesi çok kıymetli. Yurt dışındaki modeller de böyle işliyor. Çiftçi örgütlenecek, kooperatifler olacak, ziraat odaları aktif olacak. Biz Ziraat Mühendisleri Odası olarak bu yapının içinde olacağız” ifadelerini kullandı.
Planlı üretimin yalnızca çiftçi ve meslek kuruluşlarının çalışmasıyla oluşturulamayacağını belirten Selma Güder, kamu kurumları, özel sektör ve üniversitelerin de sürece katılması gerektiğini söyledi.
Selma Güder, “Kamu, özel sektör ve tabii ki akademi de sürece dahil olacak. Üniversitelerimiz ve birliklerimiz de bu yapının içinde olduğunda tam anlamıyla planlı bir üretim modeli oluşturulabilir” dedi.
Tarımda karar alınırken konuyla ilgili bütün tarafların aynı masada bulunması gerektiğini ifade eden Selma Güder, üreticilerin yaşadığı sorunların yanı sıra farklı kurum ve kuruluşların deneyimlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Selma Güder, “Masanın etrafında oturan herkes bu konudaki fikirlerini ve deneyimlerini ortaya koymalı. Ancak bunların uygulanabilir, icraata geçebilecek fikir ve deneyimler olması gerekiyor. Bütün taraflar birlikte hareket etmek zorunda” ifadelerini kullandı.