Vatandaş alamıyor, esnaf zorlanıyor! Özuzma: “Eski lüks, eski bolluk bitti”

Eskişehir Hazır Elbiseciler Odası Başkanı Emrah Özuzma, vatandaşların ekonomik şartlar nedeniyle giyim alışverişlerini sınırlandırdığını belirterek, “Eskiden dört parça alan vardı, beş parça alan vardı. Şimdi herkes bir parça alıyor, idareten onu kullanıyor. Eski lüks, eski bolluk bitti” dedi.

Eskişhir’de kışlık giyim alışverişi, küçük esnafın yaşadığı sorunlar ve sektördeki beklentiler hakkında Suat Kaçar’a konuşan Eskişehir Hazır Elbiseciler Odası Başkanı Emrah Özuzma, havaların henüz tam anlamıyla soğumaması nedeniyle satışların beklenen hareketliliğe ulaşmadığını söyledi. Vergi, kira, enerji ve personel giderlerinin esnafı zorladığını ifade eden Özuzma, faizsiz borç yapılandırması ve POS komisyonlarında indirim talebinde bulundu.

“Kasım ayının ilk haftasından itibaren kışlık alışverişi hızlanır”

Kışlık giyim satışlarının geçen yıla göre daha hızlı başlamadığını belirten Özuzma, “Geçen yıla göre daha hızlı başlamadı. Çünkü havalar tam soğumadı. Bir ara biraz soğuk oldu, tekrardan havalar düzeldi. Ama önümüzdeki kasım ayının ilk haftasından itibaren kışlık alışverişi hızlanır diye düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.

“Bir çocuğun dört parça kışlığı 2 bin 500–3 bin lira tutar”

Bir çocuğun kışlık giyim ihtiyacının yerel esnafta ne kadara karşılanabileceğini anlatan Özuzma, vatandaşların alışveriş alışkanlıklarının da değiştiğini ifade ederek, “Mont, kazak, hırka, süveter; bir çocuğuna kışlık olarak bu dört parça ürünü alsa yerel esnafta 2 bin 500–3 bin lira tutar. Çünkü yerel esnaf ucuza mal satıyor. Vatandaş eskisi gibi alışveriş yapmıyor. Eskiden dört parça alan vardı, beş parça alan vardı. Şimdi herkes bir parça alıyor, idareten onu kullanıyor. Eski lüks, eski bolluk bitti” şeklinde konuştu.

“İki çuval mal geliyor, 300–350 bin lira tutuyor”

Ekonomik şartların hem vatandaşları hem de esnafı etkilediğini dile getiren Özuzma, artan işletme ve tedarik giderlerine dikkat çekti. Özuzma, “Esnafı en çok zorlayan giderler. Vergi dairesi, enerji, personel giderleri, kiralar… Eskiye göre maliyetler de arttı, personel giderleri arttı. Esnaf bu konuda çok zorlanıyor. Mal da pahalı eskiye göre. İki çuval mal geliyor, 300–350 bin lira tutuyor. Onu eritmek çok zor” dedi.

“Küçük esnaf eskisi gibi hayatta kalamaz”

Zincir marketlerdeki taksit imkânlarının ve farklı ürünlere aynı yerde ulaşılabilmesinin küçük esnafı etkilediğini belirten Özuzma, “Küçük esnaf eskisi gibi hayatta kalamaz. Çünkü artık yerel zincir marketlerde 8 taksit yapan var, 10 taksit yapan var. İnsan bir markete gittiğinde bütün ürünleri bir arada alıp hemen alışverişini yapıp kurtuluyor. Tek tek dolaşmak biraz insanlara zor geliyor. Yerel esnaf etkileniyor” ifadelerini kullandı.

İndirim kampanyalarına eleştiri

Bazı indirim kampanyalarında tüketicilerin yanıltıldığını öne süren Özuzma, “Şimdi indirim yapıyorlar. Örneğin bin 500 liralık bir ürüne 3 bin lira fiyat koyuyorlar. Sonra indirim diye 2 bin liraya, bin 500 liraya düşürüyorlar, kafa karıştırıyorlar. Hâlbuki ürün zaten bin 500 lira. Gerçeği yansıtmayan şekilde 3 bin lira yazıp 2 bin liraya, bin 500 liraya düşürüyorlar. Biraz müşteriyi yanıltıcı durumlar yaratıyorlar diye düşünüyorum” diye konuştu.

“Faizsiz olursa esnaf için çok iyi olur”

Esnafa yönelik teşviklerin artırılmasını ve kredi faizlerinin düşürülmesini isteyen Özuzma, borçların faizsiz taksitlendirilmesinin esnafa nefes aldıracağını söyledi. Özuzma, açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Esnafın rahatlaması için teşviklerin biraz artması lazım. Kredi faiz oranlarının düşmesi lazım. Esnafın büyük borcu var. Vergi borcunda çok faiz yansıtıyorlar. Sıfır faizle, çok taksitle esnafı rahatlatabilirler. Örneğin bir esnafın 1 milyon 500 bin lira borcu var. Gidip bunu taksitlendirmek istiyor. Borcu 2,5 milyona, 3 milyona çıkıyor. Bu 1 milyon 500 bin lirayı faiz eklemeden 10 taksite bölseler esnaf rahatlar. Faizsiz olursa esnaf için çok iyi olur.”

“POS komisyonu yüzde 2’yi geçmese herkes memnun olur”

Kartlı alışverişlerde uygulanan POS komisyonlarının da esnafın kazancını azalttığını ifade eden Özuzma, “Gıda ürünü satan bir esnaf sigarayı zaten yüzde 4–5 kârla satıyor. Yüzde 4–5 de POS komisyonu biniyor. Gıdacıya hiçbir şey kalmıyor. Diğer esnaflar da etkileniyor. POS oranları çok yüksek. Bunlar yüzde 1,5–2, en fazla bu seviyede olursa esnaf için yeterli. Yüzde 2’yi geçmese herkes memnun olur diye düşünüyorum” dedi.