Çırak yok, usta çok kazanıyor: Aylık gelir 80-100 bin lira

Eskişehir Demirciler Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Cemalettin Ürgüp, demir doğrama ve sıhhi tesisat sektöründe yaşanan sorunlara ilişkin açıklamalarda bulundu. Cemalettin Ürgüp, kayıt dışı çalışanların haksız rekabete yol açtığını, çırak bulmakta zorlandıklarını ve krediye erişimde yaşanan sıkıntıların devam ettiğini söyledi.

Sektördeki en önemli sorunlardan birinin kayıt dışı çalışma olduğunu belirten Cemalettin Ürgüp, fabrikalarda çalışan bazı ustaların mesai sonrasında kayıt dışı iş yaptığını ifade etti.

Cemalettin Ürgüp, “Demir doğrama ve sıhhi tesisat sektörlerinde en büyük sorunlarımızdan biri kayıt dışı çalışanlar. Fabrikalarda çalışan bazı ustalar mesai sonrasında kaçak işlere gidiyor. Vergi vermedikleri ve giderleri olmadığı için piyasanın çok altında fiyat sunuyorlar. Bu da esnafımız için haksız rekabet oluşturuyor.” dedi.

Vergi, kira, sigorta ve işçilik giderleri nedeniyle kayıtlı çalışan esnafın maliyetlerinin arttığını belirten Cemalettin Ürgüp, “Benim üyem aynı işe 10 bin lira fiyat verdiğinde bunun önemli bir kısmı vergiye, kiraya, sigortaya, Bağ-Kur’a ve işçi giderlerine gidiyor. Kayıt dışı çalışanların böyle bir yükü olmadığı için daha düşük fiyat verebiliyorlar.” ifadelerini kullandı.

Kayıt dışı çalışanları ilgili kurumlara bildirdiklerini söyleyen Cemalettin Ürgüp, denetimlerin artırılması gerektiğini belirterek, “Biz bu kişileri tespit edip vergi dairesine bildiriyoruz. Ancak bizim yetkimiz sadece ihbar etmek. İşlem yapma yetkimiz yok. Özellikle inşaatlarda kayıt dışı çalışan demir doğramacı ve sıhhi tesisat ustalarına sıkça rastlıyoruz.” diye konuştu.

Sektörde yaşanan bir diğer önemli sorunun çırak eksikliği olduğunu dile getiren Cemalettin Ürgüp, gençlerin mesleki eğitime yönlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Meslek liselerine ilginin arttığını belirten Cemalettin Ürgüp, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi’ndeki meslek lisesine 450-500 öğrenci alınmasına rağmen yaklaşık 2 bin 500 başvuru yapıldığını ifade etti. Çamlıca’daki Baksan Çıraklık Eğitim Merkezi’nin faaliyete geçtiğini hatırlatan Cemalettin Ürgüp, buna rağmen demir doğrama ve sıhhi tesisat alanlarında yeterli sayıda çırak yetişmediğini kaydetti.

Ailelere de çağrıda bulunan Cemalettin Ürgüp, çocukların yeteneklerine göre meslek liselerine yönlendirilmesinin önemine dikkat çekti.

Meslek sahibi ustaların yüksek gelir elde ettiğini belirten Cemalettin Ürgüp, “Ben aylık 100 bin liranın altında kazanan bir usta duymadım. Bir işten 2-3 bin lira kazanabiliyorlar. Gün içinde birkaç iş yaptıklarında aylık kazançları rahatlıkla 100 bin liranın üzerine çıkıyor.” dedi.

Esnaf kredilerine de değinen Cemalettin Ürgüp, kredi limitinin 1 milyon 500 bin liraya çıkarıldığını ancak tüm kooperatiflerin bu tutarda kredi veremediğini söyledi.

Kredi faizlerinin yüksek olduğunu ifade eden Cemalettin Ürgüp, “1 milyon lira kredi çeken bir esnafın eline masraf ve kesintiler nedeniyle yaklaşık 930 bin lira geçiyor. Buna karşılık geri ödemesi yaklaşık 1 milyon 400 bin lirayı buluyor.” diye konuştu.

Faiz uygulamasında da eşitsizlik bulunduğunu savunan Cemalettin Ürgüp, devletin faiz artırımlarını eski kredilere yansıttığını ancak faiz düşüşlerinde aynı uygulamanın yapılmadığını belirtti.

Vergi ve SGK borçlarını yapılandıran esnafın geçici süreyle “borcu yoktur” belgesi alabildiğini hatırlatan Cemalettin Ürgüp, bu uygulamanın ağustos ayı sonuna kadar devam etmesinin beklendiğini sözlerine ekledi.