Nafakada yeni dönem: Mevcut nafaka alan ve ödeyenler etkilenecek mi?

Anayasa Mahkemesinin (AYM), Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yoksulluk nafakasına ilişkin yer alan “süresiz olarak” ibaresini iptal etmesinin ardından nafaka uygulamasında nelerin değişeceği merak konusu oldu. Karar, 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve iptal hükmünün dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı. 

Düzenlemenin kapsamını ve mevcut nafaka alanlarla nafaka ödeyenlerin durumunu Eskişehir Barosu Kadın Hakları Komisyonu Başkanı Funda Güney değerlendirdi.

Kararın bütün nafaka türlerini kapsamadığına dikkat çeken Funda Güney, değişikliğin yalnızca yoksulluk nafakasına ilişkin olduğunu söyledi. Funda Güney, “Bu değişiklik sadece yoksulluk nafakasına göre düzenlendi. Yani bu iştirak nafakasını bağlamıyor ya da tedbir nafakasını. Tedbir nafakası mahkeme süresince devam eden nafakadır, iştirak nafakası ise müşterek çocuğa bağlanan nafakadır. Öncelikle bu düzenlemenin çocuğu içermediğini belirtelim” dedi.

Kamuoyunda kararın nafakanın tamamen kaldırıldığı şeklinde yorumlanmasının doğru olmadığını belirten Funda Güney, “Burada sadece ‘süresiz olarak’ ibaresi kaldırıldı. Fakat bununla ilgili henüz bir kanuni düzenleme yapılmadı. Bu sebeple karar 9 ay sonra, yani 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek” ifadelerini kullandı. AYM’nin açıklamasında da iptalin yalnızca “süresiz olarak” ibaresine yönelik olduğu, yoksulluk nafakasının kendisinin kaldırılmadığı görülüyor.

Kararın şu anda devam eden davalara hemen uygulanmadığını söyleyen Funda Güney, mevcut uygulamanın yürürlük tarihine kadar devam ettiğini belirtti. Funda Güney, “Şu aşamada bugün dava açan birini de etkilemiyor henüz. 30 Haziran 2027’de yürürlüğe gireceği için daha önce dava açmış olanlara ve şu an hâlihazırda derdest dosyası olanlara henüz bir etkisi yok. Geçmişe yönelik olarak kararın yürürlüğe girmesine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadı. O yüzden eski 175. maddeye göre uygulama yapılıyor” diye konuştu.

AYM de iptal kararının doğuracağı hukuki boşluğu dikkate alarak hükmün yürürlüğünü dokuz ay erteledi. Bu sürede kanun koyucunun yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir yasal çerçeve oluşturması bekleniyor.

Kararın süresiz nafakanın her koşulda ortadan kalkacağı şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Funda Güney, bundan sonraki sistemde somut olayın şartlarının önem kazanacağı görüşünü dile getirdi.

Funda Güney, “Bu düzenlemeyle süresiz nafakanın tamamen kaldırıldığını düşünmüyorum. Aslında kararı okuduğumuzda hâkime bir takdir yetkisi sunulduğunu görüyoruz yeniden. Burada hâkim somut olayın özelliklerine göre; evliliğin süresi, tarafların yaşı, çocukların durumu, kadının çalışma hayatındaki aktifliği gibi durumları değerlendirerek süreli ya da süresiz olarak takdir etme yetkisine sahip olacak. Karar bu şekilde de yorumlanıyor” dedi.

AYM’nin gerekçesinde de yeni düzenlemede evliliğin süresi, nafaka alacaklısının yaşı, eğitim ve sağlık durumu ile ekonomik ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayabilme kapasitesi gibi unsurların dikkate alınabileceği belirtildi. Mahkeme, bazı durumlarda nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılabileceğini, somut olayın şartlarının gerektirdiği durumlarda ise yaşam boyunca devam etmesine imkân sağlayacak kriterlerin belirlenebileceğini ifade etti.